قوانین و روند تغییر رشته به رشته انسانی | راهنمای کامل و جامع ۱۴۰۴–۱۴۰۵
آنچه در این مقاله میخوانید:
رشته علوم انسانی یکی از رشتههای پرطرفدار در شاخه نظری است که دانشآموزان زیادی پس از ورود به پایه دهم یا یازدهم تصمیم به تغییر رشته و ورود به آن میگیرند. علاقهمندان به علوم انسانی معمولاً به مباحثی مانند روانشناسی، جامعهشناسی، تاریخ، جغرافیا، فلسفه، منطق، اقتصاد، علوم اجتماعی و ادبیات علاقه دارند. علاوه بر این، تنوع رشتههای دانشگاهی این شاخه باعث شده بسیاری از دانشآموزان رشته تجربی یا ریاضی بعد از مدتی احساس کنند که مسیر اصلیشان در علوم انسانی قرار دارد.
اما تغییر رشته به انسانی نیز مثل تغییر رشته به سایر رشتهها، شرایط و قوانین مشخصی دارد. دانشآموز باید در آزمونهای تعیینشده شرکت کند، حداقل نمره لازم را کسب کند و مراحل اداری را بهدرستی طی کند. در این مقاله بهصورت کامل و بهروز، شرایط تغییر رشته به انسانی، قوانین، دروس امتحانی، محدودیتها و نکات مهم را توضیح میدهیم.
چرا تغییر رشته به انسانی برای بسیاری از دانشآموزان جذاب است؟
علت انتخاب انسانی معمولاً به چند دلیل مهم برمیگردد:
- علاقه به دروس نظری و متنی
- علاقه به رشتههای دانشگاهی مانند حقوق، روانشناسی، علوم تربیتی، علوم سیاسی، مدیریت و…
- نیاز کمتر به حل مسئله عددی و محاسبات
- وجود مباحث حفظی و مفهومی که برای بسیاری از دانشآموزان خوشایند است
- امکان موفقیت در کنکور انسانی با مطالعه مستمر و برنامهریزی اصولی
به همین دلیل دانشآموزان ریاضی، تجربی و حتی فنیحرفهای گاهی تصمیم میگیرند به رشته انسانی تغییر دهند.
قوانین رسمی تغییر رشته به انسانی
بر اساس آخرین بخشنامه آموزشوپرورش، تغییر رشته به انسانی شامل قوانین زیر است:
✔️ ۱. هر دانشآموز فقط یک بار میتواند تغییر رشته دهد.
✔️ ۲. زمان تغییر رشته معمولاً تابستان است.
امتحانها در تیر یا مرداد برگزار میشود.
✔️ ۳. قبولی در آزمون تغییر رشته الزامی است.
دانشآموز باید در چند درس تخصصی رشته انسانی امتحان دهد.
✔️ ۴. حداقل نمره قبولی در هر درس ۱۲ است.
✔️ ۵. شرط معدل وجود ندارد، اما آمادگی در مباحث خواندنی مهم است.
✔️ ۶. ظرفیت مدرسه مقصد باید کافی باشد.
✔️ ۷. تغییر رشته از تجربی و ریاضی به انسانی آسانتر از تغییر رشته به تجربی یا ریاضی است.
دروس امتحانی برای تغییر رشته به انسانی
در آزمون تغییر رشته به انسانی، دانشآموز باید در چند درس پایه دهم امتحان دهد. معمولاً این دروس شامل موارد زیر است:
۱. علوم و فنون ادبی ۱
مهمترین درس تخصصی انسانی که توانایی ادبی، آرایهها و علم عروض دانشآموز را میسنجد.
۲. تاریخ ۱
برای سنجش توانایی تحلیل تاریخی و آشنایی با مباحث پایه تاریخ.
۳. جامعهشناسی ۱
یکی از درسهای مورد علاقه انسانیها که نگاه اجتماعی و تحلیلی دانشآموز را بررسی میکند.
۴. ریاضی و آمار ۱
سطح ریاضی انسانی پایینتر از تجربی و ریاضی است، اما همچنان پایههای ضروری دارد.
در برخی مناطق ممکن است یک درس حذف یا اضافه شود، اما معمولاً همین ۳ یا ۴ درس امتحان گرفته میشود.
چه کسانی میتوانند به انسانی تغییر رشته دهند؟
۱. تغییر رشته از رشته تجربی به انسانی
- یکی از آسانترین مسیرها
- دانشآموز تجربی مطالب حفظی زیادی خوانده و معمولاً در مباحث انسانی موفق میشود
۲. تغییر رشته از رشته ریاضی به انسانی
- سطح ریاضی انسانی بسیار سادهتر از ریاضی است
- دانشآموز ریاضی معمولاً مشکلی در ریاضی انسانی ندارد
۳. تغییر رشته از فنیحرفهای یا کاردانش به انسانی
- نیاز به تسلط بر درس علوم و فنون
- ممکن است لازم باشد واحدهای جبرانی بیشتری بگذرانید
مراحل تغییر رشته به انسانی (کامل و دقیق)
مرحله ۱: ثبت درخواست در مدرسه
در خرداد و اوایل تیر درخواست ثبت میشود.
مرحله ۲: تأیید مشاور مدرسه
مشاور وضعیت علمی و علاقه دانشآموز را بررسی و ثبت میکند.
مرحله ۳: ثبت درخواست در سامانه پادا یا سیدا
مرحله ۴: معرفی به حوزه امتحانی برای آزمون
مرحله ۵: شرکت در آزمون تغییر رشته
در چند درس ذکرشده امتحان حضوری برگزار میشود.
مرحله ۶: اعلام نتایج و ثبت تغییر رشته در پرونده تحصیلی
مرحله ۷: انتقال به مدرسه مقصد و انتخاب واحد
تأثیر امتحانات نهایی بر اهمیت تغییر رشته به انسانی
در پایه دوازدهم رشته انسانی، دروسی مثل:
- علوم و فنون ۳
- جامعهشناسی ۳
- تاریخ ۳
- منطق و فلسفه ۲
- اقتصاد
- عربی ۳
- زبان فارسی ۳
نهایی هستند و در معدل کل و کنکور تأثیر قطعی دارند. بنابراین اگر دانشآموز در پایه یازدهم تغییر رشته بدهد، باید زمان بیشتری برای جبران دروس پایه صرف کند تا برای امتحانات نهایی آماده شود.
به همین دلیل توصیه میشود:
دانشآموزانی که به انسانی علاقه دارند، بهتر است تغییر رشته را در پایه دهم انجام دهند تا فرصت کافی برای تقویت پایه درسی داشته باشند.
چگونه برای آزمون تغییر رشته به انسانی آماده شویم؟
برای موفقیت در این آزمون لازم نیست از چند ماه قبل شروع کنید، اما مطالعه اصولی بسیار مهم است.
✔️ علوم و فنون را خطبهخط بخوانید.
مباحث آرایه، عروض و تاریخ ادبیات در آزمون مهم هستند.
✔️ جامعهشناسی را مفهومی یاد بگیرید.
حفظ کردن متن بهتنهایی کافی نیست؛ باید علتها و روابط را بفهمید.
✔️ ریاضی و آمار را با نمونه سؤال تمرین کنید.
بخشهای مهم:
- آمار
- احتمال
- نمودارها
- نسبتها
✔️ تاریخ را بخشبندی و خلاصهنویسی کنید.
مزیتهای تغییر رشته به علوم انسانی
✔️ تنوع زیاد رشتههای دانشگاهی
✔️ نیاز کمتر به محاسبات پیچیده
✔️ گستردگی فرصتهای شغلی
✔️ امکان موفقیت با مطالعه منظم
✔️ مناسب برای دانشآموزانی با توان تحلیل، متنخوانی و علاقه به علوم اجتماعی
خطاهای رایج هنگام تغییر رشته به انسانی
🚫 بیتوجهی به درس علوم و فنون
🚫 تصور اشتباه “رشته انسانی آسانترین است!”
🚫 مطالعه سطحی جامعهشناسی
🚫 شروع دیرهنگام مطالعه
🚫 عدم مشورت با مشاور قبل از تصمیمگیری
نتیجهگیری (نسخه مخصوص سئو و سایت نمرینو)
تغییر رشته به انسانی برای دانشآموزانی که علاقه واقعی به مباحث نظری، اجتماعی، ادبی و روانشناختی دارند، میتواند بهترین انتخاب باشد. اما این مسیر نیز مانند سایر مسیرهای تحصیلی نیاز به آگاهی از قوانین، قبولی در آزمونهای لازم و داشتن برنامه مطالعاتی اصولی دارد. با شناخت دقیق مراحل و دروس ضروری، دانشآموز میتواند با موفقیت وارد رشته انسانی شود و خود را برای امتحانات نهایی و کنکور آماده کند.
سایت نمرینو بهعنوان یک مرجع آموزشی معتبر، بهترین منابع لازم برای آمادگی آزمونهای تغییر رشته، نمونه سؤالات، بارمبندیها و مقالات مشاورهای را ارائه میدهد. دانشآموزان میتوانند با مطالعه این منابع، روند تغییر رشته را با آگاهی کامل طی کنند و بهترین نتیجه را بگیرند.

دیدگاه شما